De invloed van Johny Walker — een levende Shetlandlijn

In de Nederlandse Shetlandfokkerij heeft Johny Walker (NL-H.10) een blijvende stempel gedrukt. Deze zwart-bonte hengst uit de jaren ’30 stond bekend om zijn betrouwbare vererving en sterke bouw. Zijn bloedlijn loopt via hengsten als Bob Walker (S.48 HOL) en Arnaud van Wisch (NSPS S.110, 1944) door naar bekende namen zoals Guus van Bergvrede (NSPS S.195, 1950) en later Ursus van Roden (1962).

In de stamboom van Guus komt Johny Walker zelfs twee keer voor — één keer via vaders- en één keer via moederskant. Dat is geen fout, maar bewuste lijnteelt: een veelgebruikte methode om kwaliteit en rastype te behouden in een kleine populatie.

Dankzij deze hengstenlijn bleven:

✔ correctheid
✔ hardheid
✔ en klassieke rasuitstraling

bewaard. Hun invloed leeft nog altijd voort in de moderne Shetlandpony.

bron: allbreedpedigree.com

Volgens krantenverslagen was Tjapke Jan (Jack) de eigenaar van de onderstaande pony's. Deze pony's werden gekeurd in Vries, hoewel één van de keuringen in Marum plaatsvond. Het is echter niet helemaal zeker of Jack bij die specifieke keuring ook de eigenaar was. Wat de namen van de pony's betreft, ken ik alleen Trix van Lieveren. Deze pony graasde bij ons, evenals bij beide buren, in het gras. Ik heb zelfs ritjes gemaakt op haar rug.

In de jaren 60 werd je als hoefsmid gediplomeerd via een Rijksdiploma Hoefsmid, een examen dat werd afgenomen door het Instituut voor Hoefkunde aan de Veeartsenijkundige Hogeschool in Utrecht, voortbouwend op praktijkervaring bij een dorpssmid en mogelijk een leerlingschap, waarbij de traditionele dorpssmid vaak de basis legde voor het vak, inclusief het 'warm' beslaan in de travalje. 

Het Traject in de Jaren '60:

1. Leerling bij de Dorpssmid: De meeste aspirant-hoefsmeden begonnen als leerling bij de lokale smederij. De dorpssmid oefende vaak de functie van hoefsmid uit en gaf de praktijkervaring door aan de leerling.
2. Praktijkervaring: Je leerde het vak door direct met de paarden te werken: bekappen, hoefijzers maken en beslaan in de 'travalje' (een speciale hoefstal).
3. Het Rijksdiploma: Voor de formele erkenning van vakkundigheid was er het examen voor het 'Rijksgediplomeerd Hoefsmid'. Het Instituut in Utrecht: Dit examen werd afgenomen op het Instituut voor Hoefkunde, een onderdeel van de Veeartsenijkundige Hogeschool (nu Universiteit Utrecht). 

Belangrijke context:

• Oude Traditie: Hoefsmeden waren vaak onderdeel van de dorpsstructuur, en de functie was nauw verbonden met de landbouw en het leger.
• Evolutie naar Modernisatie: Hoewel de basis traditioneel was, evolueerde het vak. Tegenwoordig is het een MBO-opleiding, maar in de jaren '60 was het meer een ambachtelijke route. 
  
  

Kortom, je werd gediplomeerd door praktijkervaring op te doen bij een meester-smid en vervolgens te slagen voor het officiële examen in Utrecht voor het Rijksdiploma. 

Aan het eind van de jaren zestig stond het Instituut voor Hoefkunde in een overgangsperiode. Waar paarden vroeger onmisbaar waren geweest in transport, landbouw en leger, waren ze inmiddels grotendeels vervangen door tractoren, auto’s en machines. De noodzaak om paarden beroepsmatig in topconditie te houden nam daardoor sterk af. Alleen in de paardensport en bij maneges bleef de belangstelling bestaan, wat vanaf de jaren zeventig zelfs weer tot een lichte groei van het aantal paarden leidde.

Rond 1968 werd duidelijk dat de tijd van grootschalige hoefkunde-opleidingen verbonden aan de veeartsenijschool voorbij was. De maatschappelijke rol van het paard was veranderd en daarmee ook de behoefte aan een gespecialiseerd instituut. In dat jaar kwam er een einde aan de functie van het Instituut voor Hoefkunde, dat vanaf 1917 meer dan vijftig jaar het centrum was geweest van onderwijs en kennis over paardenhoeven.

vrij naar Erfgoed Utrecht > verhalen

Verder vond ik nog deze advertentie, blijkbaar word je toch een keer te oud voor zo'n ding...