In 1995, vijftig jaar na de bevrijding, ontvingen we met veel trots een bus vol Canadese bevrijders die ons kwamen herinneren aan die belangrijke historische gebeurtenis. Ter gelegenheid van dit bijzondere en gedenkwaardige bezoek hadden we als straat een prachtige ereboog opgebouwd om de festiviteiten nog extra luister bij te zetten en zo onze waardering voor hun moed en opoffering te tonen.

In de middag werd de ereboog bezocht door een volle buslading Canadese bevrijders die waren gekomen. Na hun aankomst genoten zij samen met de buurt van een gezellige en bijeenkomst in dorpshuis De Schakel, waar de sfeer gevuld was met vreugde en dankbaarheid.

Tijdens deze bijzondere samenkomst werden er ontroerende verhalen gedeeld over de bevrijding en werden herinneringen opgehaald, terwijl het Canadese volkslied, "O Canada", vol trots werd gezongen.

BEVRIJDINGSBOS NOORDDIJK

Op 5 mei 1995 kreeg het Bevrijdingsbos bij Noorddijk officieel zijn bestemming als levende herinnering aan de bevrijding van Groningen. Het werd een dag waarop verleden en toekomst elkaar letterlijk ontmoetten.

Bij het herdenkingsmonument metselde commissaris van de Koningin Vonhoff een bijzondere koker in. Daarin bevond zich een lijst met de namen van alle mensen die een boom in het Bevrijdingsbos hadden geadopteerd. De koker ging van hand tot hand langs de Canadese veteranen die vijftig jaar eerder hadden meegevochten voor de bevrijding van Groningen. Veteraan Bob Baxter gaf de koker uiteindelijk door aan burgemeester Ouwerkerk, die hem op zijn beurt overdroeg aan Vonhoff. Daarmee werden de namen van duizenden betrokkenen voorgoed verbonden aan deze plek van herinnering.

Eerder die dag hadden de oud-strijders samen met Groningse schoolkinderen bomen geplant: Canadese esdoorns (maples), die symbool staan voor Canada en zijn bevrijders. Het was een ontroerend beeld: kinderen die opgroeien in vrijheid naast mannen die ooit voor die vrijheid vochten. De bomen groeiden uit tot levende monumenten, wortelend in Groningse grond en tegelijk verbonden met de Canadese geschiedenis.

Bij het monument werden bloemen gelegd ter nagedachtenis aan de 23 regimenten die betrokken waren bij de bevrijding van Groningen in april 1945. De ceremonie maakte duidelijk dat vrijheid niet alleen iets is om te vieren, maar ook om door te geven aan volgende generaties.

In zijn toespraak stond Vonhoff stil bij de manier waarop oorlog en bevrijding in verschillende landen worden beleefd. Voor Canada vond de oorlog ver van huis plaats, terwijl de sporen ervan in Nederland nog dagelijks zichtbaar waren. Juist daarom noemde hij Bevrijdingsdag een dag van vreugde én trots.

Ook voorzitter Matthijsse van het 5 Mei Comité bracht hulde aan de Canadese veteranen. Zijn woorden vatten de betekenis van het bos misschien wel het best samen: "Wij zullen nooit vergeten wat u voor ons deed. Daarom is dit bos aangeplant."

Wat in 1995 nog een jong bos was, groeide uit tot een indrukwekkend herinneringslandschap van 3.300 bomen. Langs de herinneringsroute wandelen bezoekers niet alleen door een bos, maar ook door de geschiedenis. Het Bevrijdingsbos laat zien dat vrijheid geen vanzelfsprekendheid is, maar iets wat iedere generatie opnieuw moet koesteren en doorgeven.

EREBOOG IN VLAMMEN

Hoewel de indrukwekkende ereboog aan de Rijksweg in Oosterhoogebrug, ter ere van de Canadese bevrijders, oorspronkelijk nog een week zou blijven staan om de herinnering levendig te houden, werd deze in de nacht van 5 op 6 mei 1995 door onbekenden, onder mysterieuze omstandigheden, in brand gestoken en ging in vlammen op. De brandweer moest onmiddellijk ingeschakeld worden om het vuur te blussen en de situatie onder controle te krijgen.

De volgende dag bleef er, tot grote spijt van velen, niets anders over dan de restanten van de boog voortijdig op te ruimen, wat een trieste aanblik bood.