FAMILIEWAPEN

Familiegeschiedenis bestaat voor mij niet alleen uit namen, jaartallen en oude documenten. Soms blijft er letterlijk iets tastbaars achter.

Op het kerkhof van Maarhuizen bevindt zich de grafzerk van Eye/Eije Berents, overleden in 1737. In de steen is een wapen uitgehakt dat, ondanks de eeuwenlange verwering, nog altijd herkenbaar is. Eye Berents is mijn oudbetovergrootvader: acht generaties boven mij in rechte vaderlijke lijn.

Mijn stamreeks naar Eye Berents loopt als volgt:

Michael Robert Huizinga (1968)
→ Jacob Huizinga (1939–2026)
→ Jacob Elzo Jan Huizinga (1898–1985)
→ Daniël Huizinga (1865–1942)
→ Folkert Huizinga (1833–1898)
→ Jan Jakobs Huizinga (1789–1846)
→ Jakob Berends Huisinga/Huizinga (ca. 1758–1823)
→ Berend Eijes
→ Eye/Eije Berents († 1737)

Het wapen van Eye Berents

Het oorspronkelijke wapen is nog altijd op de grafzerk in Maarhuizen te zien. Door weer en tijd zijn de lijnen in de steen minder duidelijk geworden, maar voldoende details zijn bewaard gebleven om te kunnen herkennen hoe het wapen eruit moet hebben gezien.

Ik heb het daarom ooit professioneel laten uittekenen. Niet om er iets nieuws van te maken, maar juist om de voorstelling die in de verweerde steen verborgen zit weer beter zichtbaar te maken.

Voor mij maakt juist die combinatie het bijzonder: aan de ene kant de oude, aangetaste grafsteen uit 1737 en aan de andere kant een heldere weergave van wat daar meer dan tweeënhalve eeuw geleden in is uitgehakt.

Een eigen wapen

Jaren later leek het me leuk om daarnaast een eigen persoonlijk wapen te laten ontwerpen. Dat gebeurde nog ruim vóór de tijd waarin je met AI zelf allerlei ontwerpen en varianten kon maken.

Van de regels van de heraldiek wist ik weinig. Daarom liet ik het ontwerp over aan iemand die daar wel verstand van had. Mijn wens was vooral dat er elementen in zouden terugkomen die iets vertelden over mijn afkomst en over mijzelf.

Een belangrijk uitgangspunt was mijn band met Groningen. Ook het oude huismerkteken wilde ik graag terugzien. Daarnaast werd gekeken naar de ster (verwijzend naar de heilige Catharina) uit het wapen van de voormalige gemeente Noorddijk, mijn geboorteplaats. En omdat luchtvaart en eigenlijk alles wat vliegt mij altijd heeft gefascineerd, kregen ook vogels een plaats in een van de ontwerpen.

De heraldicus koos bovendien voor een huis als verwijzing naar de naam Huizinga. In heraldische termen is dat een sprekend element: een afbeelding die verwijst naar de naam van degene die het wapen voert.

Juist over dat huis was ik zelf minder enthousiast. Het was mij iets te letterlijk. Bij de naam Huizinga had ik liever een wat minder voor de hand liggende grafische oplossing gezien.

Maar heraldiek kent nu eenmaal zijn eigen beeldtaal en tradities. Het resultaat was daardoor misschien niet helemaal wat ik vooraf in mijn hoofd had, maar het was wel interessant om te zien hoe een heraldicus mijn ideeën vertaalde naar een geloofwaardig wapen.

En dan toch mijn eigen variant…

Dat betekent natuurlijk niet dat je daarna niet zelf verder mag denken.

Met de mogelijkheden van nu ben ik opnieuw gaan kijken naar de verschillende ideeën die eerder een rol speelden: het oude wapen, mijn familiegeschiedenis, Groningen en Noorddijk, maar ook mijn eigen interesses en de vraag welke symbolen werkelijk bij mij passen.

Niet met de bedoeling om het historische wapen van Eye Berents te vervangen of er een geschiedenis bij te verzinnen die er niet is. Dat oude wapen hoort bij hem en bij zijn tijd.

Mijn eigen ontwerp vertelt een ander verhaal: waar ik vandaan kom, welke geschiedenis daarachter ligt en welke elementen daarvan ik zelf wil meenemen.

Zo liggen er uiteindelijk bijna drie eeuwen tussen een wapen dat in een grafsteen in Maarhuizen werd gebeiteld en mijn eigen ideeën over hoe zo'n persoonlijk wapen er vandaag uit zou kunnen zien.

Heraldische verklaring

Mijn eigen versie van mijn persoonlijke wapen is opgebouwd rond één centrale gedachte:

QUAERENDO INVENIO
Door te zoeken vind ik.

De spreuk verwoordt voor mij niet alleen nieuwsgierigheid, maar vooral het actief zoeken naar wat achter het zichtbare ligt. Dat kan betrekking hebben op familiegeschiedenis en genealogie, maar net zo goed op kennis, herinneringen, oorsprong en de betekenis die gebeurtenissen in een mensenleven krijgen.

Het schild

Het schild is verticaal gedeeld in twee velden. Daarmee ontstaat bewust een tegenstelling tussen oorsprong en ontdekking, tussen datgene wat al aanwezig is en datgene wat nog gevonden moet worden.

De adelaar

In het linker veld staat een adelaar.

De adelaar vormt de verbinding met het verleden en met mijn familiegeschiedenis. Hij verwijst naar de heraldische beeldtaal die ook in het historische wapen van mijn voorvader Eye Berents voorkomt, zonder dat dit persoonlijke wapen bedoeld is als een letterlijke voortzetting of reconstructie daarvan.

Voor mij staat de adelaar daarnaast voor overzicht, zelfstandigheid en het vermogen verder te kijken dan wat direct zichtbaar is. Vanuit de hoogte ziet hij verbanden die vanaf de grond gemakkelijk verborgen blijven. Dat past bij mijn belangstelling voor genealogisch en historisch onderzoek: niet alleen namen en jaartallen verzamelen, maar proberen het grotere verhaal erachter te ontdekken.

De sleutel

Het belangrijkste persoonlijke symbool in het wapen is de gouden sleutel.

De sleutel verbeeldt het zoeken en ontsluiten. Een gesloten deur verbergt iets; de juiste sleutel maakt toegankelijk wat daarvoor verborgen bleef. Daarmee sluit het symbool rechtstreeks aan bij de wapenspreuk Quaerendo invenio.

Voor mij staat de sleutel voor onderzoeken, vragen stellen en verbanden leggen om uiteindelijk iets terug te vinden of beter te begrijpen. Bij familieonderzoek kan dat letterlijk een verloren naam, document of familieverband zijn; in bredere zin staat hij voor het zoeken naar kennis en betekenis.

De kleuren

Ook de kleuren zijn bewust gekozen. Blauw staat voor diepte, betrouwbaarheid en bezinning. Zilver voor helderheid, soberheid en nuchterheid. Goud, gebruikt voor de sleutel, de ster en verschillende accenten, verwijst naar waarde, kennis en inzicht. De donkere adelaar vormt daartegen een krachtig contrast en benadrukt de verbinding met het verleden.

Helm en dekkleden

Boven het schild staat de traditionele heraldische helm, omgeven door blauw-gouden dekkleden. De kleuren sluiten aan bij het schild en verbinden de verschillende onderdelen tot één geheel. In mijn persoonlijke interpretatie staat de helm daarnaast voor standvastigheid en bescherming.

De achtpuntige ster

Boven de helm staat als helmteken een gouden achtpuntige ster.

De ster bevindt zich bewust buiten het schild. Daarmee is zij geen extra figuur binnen het hoofdverhaal van adelaar en sleutel, maar een teken dat als het ware boven het geheel richting geeft.

Voor mij staat de ster voor oriëntatie en koers. Wie zoekt, heeft niet altijd een kaart, maar wel een richting nodig. De ster kan daarmee worden gelezen als het uiteindelijke doel van de wapenspreuk: zoeken is niet doelloos ronddwalen, maar proberen dichter bij inzicht te komen.

Quaerendo invenio

De Latijnse wapenspreuk vat uiteindelijk het gehele wapen samen:

QUAERENDO INVENIO — Door te zoeken vind ik.

De adelaar kijkt en overziet.
De sleutel ontsluit.
De ster wijst de richting.

Samen verbeelden zij voor mij een manier van kijken naar mijn familiegeschiedenis én naar het leven: niet alles ligt onmiddellijk aan de oppervlakte. Soms moet je zoeken, vergelijken, teruggaan naar de bron en opnieuw kijken.

En juist tijdens dat zoeken ontstaan vaak de interessantste ontdekkingen.